วท 4101324 วิทยาศาสตร์พลังงานเบื้องต้น

ประมวลการสอนรายวิชา(Course Syllabus)
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี

รหัสวิชา    วท 4101324
รายวิชา    วิทยาศาสตร์พลังงานเบื้องต้น
ผู้สอน    อาจารย์ณภัทรษกร สารพัฒน์
โทร : 081 422 8143
Facebook : ณภัทรษกร สารพัฒน์
E-mail : napatsakonsa@gmail.com

1. คำอธิบายรายวิชา

    วิกฤติการณ์พลังงาน สภาพการณ์ปัจจุบัน ศักยภาพและปัญหาของแหล่งพลังงานต่าง ๆ แหล่งพลังงานที่เกิดขึ้นใหม่ได้ และเกิดขึ้นใหม่ไม่ได้ เชื้อเพลิงฟอสซิล ถ่านหิน ปิโตเลียมและแก๊สธรรมชาติ พลังงานจากใต้พิภพ พลังงานจากน้ำ ลม ชีวเชื้อเพลิง แสงอาทิตย์ และพลังงานนิวเคลียร์

2. วัตถุประสงค์

    2.1 พื่อให้นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับวิกฤติการณ์พลังงานในสภาพการณ์ปัจจุบัน
    2.2 เพื่อให้นักศึกษาสามารถอธิบายหลักการและปัญหาเบื้องต้นเกี่ยวกับวิกฤติการณ์พลังงานในสภาพการณ์ปัจจุบันและศักยภาพและปัญหาของแหล่งพลังงานต่างๆ
    2.3 เพื่อให้นักศึกษาทราบถึงแหล่งพลังงานต่างๆที่ได้ถูกนำมาใช้แล้วและยังไม่ได้ถูกนำมาใช้ในปัจจุบันและรูปแบบของการนำเอาแหล่งพลังงานต่างๆไปประยุกต์ใช้

3. เนื้อหารายวิชา

สัปดาห์ที่ 1

บทที่ 1  พลังงานและสถานการณ์พลังงาน
    1.1  ความหมายของพลังงาน
    1.2  ประเภทของพลังงาน
    1.3  พลังงานและการเปลี่ยนรูปพลังงาน
    1.4  สถานการณ์พลังงาน
    1.5  วิกฤตและสถานการณ์ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง
    1.6  อนาคตและยุทธศาสตร์พลังงานของประเทศไทย
    1.7  บทสรุป
    1.8  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-1(PDF)**

สัปดาห์ที่ 2-3

บทที่ 2 ปิโตรเลียม
    2.1  ธรรมชาติและการกำเนิดปิโตรเลียม
    2.2  การสำรวจปิโตรเลียม
    2.3  การเจาะหลุมผลิตปิโตรเลียม
    2.4  การกลั่นปิโตรเลียม
    2.5  ประเภทของน้ำมันดิบ
    2.6  ผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียม
    2.7  บทสรุป
    2.8  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-2(PDF)** 

สัปดาห์ที่ 4

บทที่ 3 ก๊าซธรรมชาติ
    3.1  กำเนิดก๊าซธรรมชาติ
    3.2  ส่วนประกอบของก๊าซธรรมชาติ
    3.3  คุณสมบัติของก๊าซธรรมชาติ
    3.4  ประเภทของก๊าซธรรมชาติ
    3.5  การแยกก๊าซธรรมชาติ
    3.6  ผลิตภัณฑ์จากการแยกก๊าซธรรมชาติ
    3.7  ก๊าซปิโตรเลียมเหลว
    3.8  ก๊าซธรรมชาติกับประเทศไทย
    3.9  บทสรุป
    3.10  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-3(PDF)**

สัปดาห์ที่ 5

บทที่ 4 ถ่านหิน
    4.1  ธรรมชาติของถ่านหิน
    4.2  การจำแนกถ่านหิน
    4.3  การสำรวจถ่านหิน
    4.4  การทำเหมืองถ่านหิน
    4.5  การใช้ประโยชน์จากถ่านหิน
    4.6  ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้ถ่านหิน
    4.7  การกำจัดสิ่งเจือปนในถ่านหิน
    4.8  ถ่านหินกับประเทศไทย
    4.9  บทสรุป
    4.10  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-4(PDF)**

สัปดาห์ที่ 6-7

 บทที่ 5 พลังงานแสงอาทิตย์
    5.1  ดวงอาทิตย์
    5.2  การจำแนกเทคโนโลยีพลังงานแสงอาทิตย์
    5.3  การอบแห้งด้วยพลังงานแสงอาทิตย์
    5.4  เครื่องทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์
    5.5  การผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์
    5.6  การผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์
    5.7  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานแสงอาทิตย์
    5.8  บทสรุป
    5.9  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-5(PDF)**

สัปดาห์ที่ 8    สอบกลางภาค

สัปดาห์ที่ 9-10

บทที่ 6 พลังงานลม
    6.1  การเกิดและประเภทของลม
    6.2  ประวัติการประยุกต์ใช้พลังงานจากลม
    6.3  หลักการทำงานของกังหันลม
    6.4  ประเภทของกังหันลม
    6.5  ส่วนประกอบของกังหันลม
    6.6  ศักยภาพและการใช้พลังงานลม
    6.7  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานลม
    6.8  ผลกระทบจากการใช้กังหันลม
    6.9  บทสรุป
    6.10  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-6(PDF)** 

สัปดาห์ที่ 11

บทที่ 7 พลังงานน้ำ
    7.1  วัฏจักรของน้ำ
    7.2  กำลังและพลังงานของน้ำ
    7.3  ประเภทของพลังงานน้ำ
    7.4  โรงไฟฟ้าพลังงานน้ำ
    7.5  กังหันน้ำ
    7.6  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานน้ำ
    7.7  ผลกระทบจากการใช้พลังงานน้ำ
    7.8  บทสรุป
    7.9  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-7(PDF)**

สัปดาห์ที่ 12 

บทที่ 8 พลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.1  โครงสร้างของโลก
    8.2  ความหมายและแหล่งพลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.3  ลักษณะทั่วไปของแหล่งพลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.4  ปรากฏการณ์ธรรมชาติจากพลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.5  โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.6  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.7  ผลกระทบจากการใช้พลังงานความร้อนใต้พิภพ
    8.8  บทสรุป
    8.9  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-9(PDF)**

สัปดาห์ที่ 13

บทที่ 9 พลังงานชีวมวล
    9.1  ความหมายของพลังงานชีวมวล
    9.2  พลังงานจากการสังเคราะห์แสง
    9.3  แหล่งพลังงานชีวมวล
    9.4  กระบวนการเปลี่ยนชีวมวลเป็นพลังงาน
    9.5  การผลิตพลังงานชีวมวลสำหรับยานยนต์
    9.6  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานชีวมวล
    9.7  ผลกระทบจากการใช้พลังงานชีวมวล
    9.8  บทสรุป
    9.9  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-9(PDF)**
 

สัปดาห์ที่ 14-15

บทที่ 10 พลังงานนิวเคลียร์
    10.1  อะตอมและโครงสร้างของอะตอม
    10.2  นิวเคลียสและชนิดของนิวเคลียส
    10.3  กัมมันตภาพรังสี
    10.4  การสลายตัวและหน่วยวัดกัมมันตภาพรังสี
    10.5  ปฏิกิริยานิวเคลียร์
    10.6  ความหมายและประเภทของพลังงานนิวเคลียร์
    10.7  เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์
    10.8  ประเทศไทยกับการใช้พลังงานนิวเคลียร์
    10.9  ผลกระทบจากการใช้พลังงานนิวเคลียร์
    10.10  บทสรุป
    10.11  คำถามทบทวน
เอกประกอบการเรียนการสอน **Download InEergy_Ch-10(PDF)**

สัปดาห์ที่ 16     สอบกลางภาค

5. สื่อการเรียนการสอน    5.1    อุปกรณ์สาธิต    5.2    สื่อการสอน Power Point    5.3    ใบงาน แบบฝึกหัด    5.4    หนังสืออ้างอิง วารสาร    5.5    แหล่งเรียนรู้ เช่น ห้องสมุด อินเทอร์เน็ต

6. การวัดผล

    6.1 คะแนนระหว่างภาค                    60%
         6.1.1 คะแนนจิตพิสัย                 10%
         6.1.2 คะแนนแบบฝึกหัด             10%
         6.1.3 นำเสนอรายงาน                10%
         6.1.4 สอบกลางภาค                  30%
    6.2 คะแนนสอบปลายภาค                40%

7. การประเมินผล

    การประเมินผลแบบการวัดอิงเกณฑ์
ระดับคะแนน  A       สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    80-100%
ระดับคะแนน  B+     สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    75-79%
ระดับคะแนน  B       สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    70-74%
ระดับคะแนน  C+     สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    65-69%
ระดับคะแนน  C       สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    60-64%
ระดับคะแนน  D+     สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    55-59%
ระดับคะแนน  D       สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    50-54%
ระดับคะแนน  E       สำหรับผู้ได้คะแนนระหว่าง    0-49%
ระดับคะแนน  I        สำหรับผู้ทำงานไม่ครบ

8. เอกสารประกอบ

• กชกร  ธานีวัฒน์.  (2547, เมษายน).  “จับตาพลังงานหมุนเวียนปี 47 ไทยขึ้นแท่นผู้นำอาเซียน,” รักษ์พลังงาน.  2(6) : 7-8.
• กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ. (2547ก). กำเนิดปิโตรเลียม. [ออน-ไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.dmf.go.th/petro_focus/emerging.asp.
•  (2547ข).  เทคโนโลยีถ่านหินสะอาด.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: htpp://www.dmf.go.th/petro_focus/ coal.diagram.htm.
• (2547ค).  ปริมาณสำรองถ่านหิน.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: htpp://www.dmf.go.th/petro_focus/ coal.reservation.htm.
• กรมธุรกิจพลังงาน. บทความเรื่องก๊าซปิโตรเลียมเหลว.  [ออน-ไลน์].  (2547).  แหล่งที่มา: http://www.doeb.go.th/ knowledge/ data/lpg_1/lpg_1.htm.
• กรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน.  กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและมหาวิทยาลัยศิลปากร.  (2542). แผนที่ศักยภาพพลังงานแสงอาทิตย์จากข้อมูลดาวเทียมสำหรับประเทศไทย. กรุงเทพ : จิรังรัชต์.
• กรมพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2546ก).  พลังงานลม.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.dede.go.th/dede/renew/wind_p.htm.
• (2546ข).  พลังงานชีวมวล.  [ออน-ไลน์].    แหล่งที่มา: http://www.dede.go.th/dede/renew/bio_pohtm.
• การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. (2547ก).  ถ่านหิน.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.egat.co.th/fuel/lignite/coal.html.
• (2547ข).  การทำเหมืองถ่านหิน.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา:  http://www.egat.co.th/fuel/lignite/mining2.html.
• (2547ค).  เครื่องทำน้ำร้อนพลังงานแสงอาทิตย์.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา:   http://www.egat.co.th/ rdo/energy/web-heater/index_heater.htm.
• (2547ง).  ไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.egat.co.th/ rdo/energy/web-pv/index_pv.htm.
• (2547จ).  พลังงานทดแทน.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.egat.co.th/ rdo/energy/.
• (2547ฉ).  ไฟฟ้าจากพลังงานลม.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.egat.co.th/ rdo/energy/web-wind/index_win.htm.
• (2547ช).  พลังงานความร้อนใต้พิภพ.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.egat.co.th/  rdo/energy/web-geothermal/geothermal.htm.
• คณะกรรมาธิการพลังงานสภาผู้แทนราษฎร.  (2545).  พลังงานทดแทน. กรุงเทพฯ : แปลน กราฟิค.
• เครื่องอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบขจัดน้ำ.  [ภาพนิ่ง].  (2548).  พิษณุโลก : วิทยาลัยพลังงานทดแทน  มหาวิทยาลัยนเรศวร.
• ชัยวัฒน์  คุประตกุล.  (2545).  วิทยาศาสตร์กับมนุษย์.  พิมพ์ครั้งที่ 7.  กรุงเทพฯ : สารคดี.
• ทนงเกียรติ  เกียรติศิริโรจน์.  (2531).  อนุกรมพลังงานนอกแบบและการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ (เล่มที่ 1 การแผ่รังสีดวงอาทิตย์และตัวรับรังสี).  กรุงเทพฯ : สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี.
• นิพนธ์  เกตุจ้อย.  (2545, กรกฎาคม-ธันวาคม).  “เทคโนโลยีโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์,”  วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร.  10(2) .  93-109.
• นิพนธ์  เกตุจ้อย และ อชิตพล  ศศิธรานุวัฒน์.  (2547, กรกฎาคม-ธันวาคม).  “เทคโนโลยี     พลังงานลม,”  วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร.  12(2) .  57-73.
• นวลฉวี  รุ่งธนเกียรติ.  (2545).  วิทยาศาสตร์นิวเคลียร์.  กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
• บริษัทการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย. ก๊าซธรรมชาติ.  [ออน-ไลน์].  (2546).  แหล่งที่มา: http://www.pttplc.com/ sertlet/ipscustDesktop? pageid=1&page=overview&right=                           about_overview_sub01.html.
• ปราโมทย์  ไชยเวช และ นุรักษ์  กฤษดานุรักษ์.  (2543).  ปิโตรเลียมเทคโนโลยี.  กรุงเทพฯ :            จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
• แผ่นพับเขื่อนสิริกิติ์.  (2546).  โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนสิริกิติ์.  อุตรดิตถ์ : เขื่อนสิริกิติ์.
• พีรศักดิ์  วรสุนทโรสถ.  (2544).  รอยไอยรา ๔.  กรุงเทพฯ : รุ่งศิลป์การพิมพ์ (1977).
• โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพฝาง. [ออน-ไลน์]. (2547ก). แหล่งที่มา: http://teenet.chiangmai.ac.th/sci/survey03.php.
• [ออน-ไลน์].  (2547ข).  แหล่งที่มา: http://teenet.chiangmai.ac.th/fang_th.php.
• วราวุธ  ขจรฤทธิ์ และ สมพร  จองคำ.  (2542).  พลังงานนิวเคลียร์และการใช้ประโยชน์.  กรุงเทพฯ :สำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ  กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม.
• วัฒนพงษ์  รักษ์วิเชียร และคณะ.  (2547).  การผลิตไฟฟ้าด้วยพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์โดยระบบ Dish Stirling Engine. รายงานการวิจัยเสนอสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ 2547.  พิษณุโลก : มหาวิทยาลัยนเรศวร.
• วัฒนา  ถาวร.  (2543).  โรงต้นกำลัง.  พิมพ์ครั้งที่ 4.  กรุงเทพฯ : สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).
• สมชาติ  โสภณรณฤทธิ์.  (2537).  การอบแห้งเมล็ดพืช.  กรุงเทพฯ : คณะพลังงานและวัสดุ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี.
• สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ.  (2545).  สถานการณ์ นโยบายและมาตรการพลังงานของไทย ปี 2544.  กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ.
• สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน. (2546ก).  นโยบายและมาตรการเพื่อการพัฒนาพลังงานในปี 2545. กรุงเทพฯ : กระทรวงพลังงาน
• (2546ข).  สถานการณ์นโยบายและมาตรการพลังงานของไทย.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: htpp://www.eppo.go.th/doc/report-2546/index.html.
• (2546ค).  ประวัติพลังงานหมุนเวียนในประเทศไทย.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.eppo.go.th/admin/history/renewable.html.
• สำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ. (2547).  เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.oaep.go.th.
• สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2547).  ปริมาณผลผลิตทางการเกษตร.  [ออน-ไลน์].  แหล่งที่มา: http://www.oae.go.th/statistic/ yearbook/2002-03/.
• สุรพงษ์  พิมพ์จันทร์.  (2539).  การป้องกันอันตรายจากรังสี.  กรุงเทพฯ : สำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม.
• อนุตร  จำลองกุล.  (2545).  พลังงานหมุนเวียน.  กรุงเทพฯ : คณะวิศวกรรมและเทคโนโลยี การเกษตร สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล.